AI Act: obowiązki podmiotu stosującego
Większość materiałów o AI Act opisuje obowiązki dostawcy. Firma, która kupuje i uruchamia system, jest podmiotem stosującym i ma inny, krótszy zestaw obowiązków.
Które przepisy dotyczą podmiotu stosującego?
Pięć, i tylko część z nich zależy od klasyfikacji ryzyka. Artykuł 4 o kompetencjach obowiązuje niezależnie od niej.
- Artykuł 4: podejmowanie działań wspierających rozwój kompetencji personelu, z uwzględnieniem roli i kontekstu. Obowiązuje od 2 lutego 2025 roku, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (UE) 2026/1744 od 27 lipca 2026 roku.
- Artykuł 14: nadzór ze strony człowieka, w tym możliwość przerwania działania systemu.
- Artykuł 26: używanie zgodnie z instrukcją, wyznaczenie kompetentnej osoby do nadzoru, monitorowanie i przechowywanie logów.
- Artykuł 12: techniczna możliwość automatycznego rejestrowania zdarzeń.
- Artykuł 50: informowanie, że użytkownik ma do czynienia z systemem AI. Stosuje się od 2 sierpnia 2026 roku.
Jakie są terminy?
Część obowiązków już obowiązuje, część została przesunięta. Najczęstszy błąd polega na czekaniu na najdalszy termin z rzeczami wymaganymi od dawna.
- 2 lutego 2025: zakazane praktyki z artykułu 5 oraz kompetencje z artykułu 4.
- 27 lipca 2026: rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmienia artykuł 4 na obowiązek starannego działania i przesuwa terminy dla systemów wysokiego ryzyka.
- 2 sierpnia 2025: obowiązki dla modeli ogólnego przeznaczenia.
- 2 sierpnia 2026: pozostała część rozporządzenia, w tym artykuł 50.
- 11 sierpnia 2026: wejście w życie polskiej ustawy o systemach sztucznej inteligencji.
- 28 października 2026: KRiBSI może prowadzić kontrole i nakładać kary.
- 2 grudnia 2027: obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III, w tym obowiązki podmiotu stosującego z artykułu 26, przesunięte rozporządzeniem (UE) 2026/1744.
- 2 sierpnia 2028: systemy wysokiego ryzyka z załącznika I.
Co zrobić najpierw?
Rejestr systemów AI z właścicielem każdego z nich, zapis szkoleń z zakresem i datą, oraz logi z ustaloną retencją. Trzy rzeczy, żadna nie wymaga zakupu narzędzia.
Czwarta jest trudniejsza i najczęściej jej brakuje: zapis tego, kto pozwolił agentowi na konkretne działanie na zewnątrz.
Czy narzędzie może uczynić firmę zgodną?
Nie. Żadne oprogramowanie, w tym Gorgos, nie sprawia, że firma jest zgodna z AI Act. Zgodność ocenia się dla konkretnych systemów i procesów, a odpowiada za nią firma.
Narzędzie może natomiast wytwarzać dowody, których i tak trzeba szukać: kto nadzoruje, na jakiej podstawie działanie zostało dopuszczone i co zostało zapisane.
To nie jest porada prawna. Numery artykułów i daty podajemy ze źródłami, żeby dało się je sprawdzić.